Ethics trong đầu tư là gì? Vì sao năng lực thôi chưa đủ?
Ethics trong đầu tư giúp người làm nghề dùng năng lực đúng ranh giới. Bài giải thích ethics khác luật và compliance thế nào, rồi hướng dẫn khung bốn bước để xử lý tình huống khó.
Master · Finance Core - CFA
ETHICS & PROFESSIONAL STANDARDS
Từ nền tảng đạo đức và hành vi thị trường tới trách nhiệm với khách hàng, năng lực phân tích và quy trình đầu tư chuyên nghiệp.
01Phase 1 · Bài #1–#5Ethics Foundation0/5
14 phút
Fiduciary Duty là gì? Trách nhiệm đặt lợi ích khách hàng lên trước
Fiduciary duty là trách nhiệm hành động vì lợi ích khách hàng trong một quan hệ cụ thể. Bài giúp người mới xác định đúng khách hàng, vai trò, phạm vi và xung đột lợi ích.
Integrity là gì trong nghề đầu tư?
Integrity trong đầu tư là sự nhất quán có thể kiểm tra giữa điều được khẳng định, bằng chứng, phần công bố, hành động và cách sửa sai.
Professional Competence: Năng lực nghề nghiệp gồm những gì?
Năng lực nghề nghiệp là khả năng hiện có cho một trách nhiệm cụ thể, gồm nhận ra khoảng thiếu và chọn hỗ trợ phù hợp.
Ethics Framework: Khung xử lý tình huống khó trong đầu tư
Ethics Framework giúp tách dữ kiện, trách nhiệm, áp lực, phương án, hành động và bài học khi tình huống chưa có đáp án dễ thấy.
02Phase 2 · Bài #6–#10Market Conduct0/5
Insider Trading là gì? Ranh giới thông tin nội bộ
Insider trading không chỉ phụ thuộc chức danh. Bài này giúp người mới xét thông tin, quan hệ, hành động và cách dừng an toàn khi gặp tin riêng.
Market Manipulation là gì? Các kiểu thao túng thị trường
Thao túng thị trường tạo tín hiệu nhân tạo nhằm khiến người khác hiểu sai về giá, khối lượng hoặc cung cầu. Bài giúp bạn tách dấu hiệu khỏi bằng chứng và biết lúc nên đứng ngoài.
Front Running là gì? Vì sao đi trước lệnh khách hàng là sai?
Đi trước lệnh (front running) là dùng biết trước về lệnh đang chờ để ưu tiên lợi ích khác. Bài giúp bạn hiểu thứ tự ưu tiên, phân biệt với giao dịch nội gián và biết lúc phải dừng.
Material Non-public Information là gì? Cách nhận diện MNPI
Thông tin trọng yếu chưa công khai (MNPI) phải đồng thời quan trọng với quyết định đầu tư và chưa được phổ biến rộng. Bài giúp bạn kiểm tra từng vế, tránh nhầm tin riêng hoặc tin đồn với MNPI.
Fair Dealing: Đối xử công bằng với khách hàng thế nào?
Đối xử công bằng trong đầu tư là cho khách hàng phù hợp cơ hội và phương pháp nhất quán, không ưu ái gây bất lợi. Công bằng không có nghĩa mọi khách nhận dịch vụ hoặc kết quả giống hệt.
03Phase 3 · Bài #11–#15Client Relationship0/5
Suitability là gì? Khi nào một khoản đầu tư phù hợp với khách hàng?
Tính phù hợp trong đầu tư là phép so khớp khách hàng, sản phẩm hoặc hành động và toàn danh mục. Một sản phẩm tốt vẫn có thể sai mục tiêu, thời hạn, thanh khoản hoặc khả năng chịu mất vốn.
Confidentiality: Bảo mật thông tin khách hàng trong đầu tư
Bảo mật thông tin khách hàng là giữ kín dữ liệu nhận được trong quan hệ nghề nghiệp, chỉ chia sẻ khi có quyền và đúng phạm vi. Nghĩa vụ này không biến thành im lặng tuyệt đối trước luật áp dụng.
Conflict of Interest là gì? Cách nhận diện xung đột lợi ích
Xung đột lợi ích là lực kéo từ lợi ích cá nhân, công ty hoặc bên liên kết có thể bẻ phán đoán nghề nghiệp. Nhận diện xung đột không đồng nghĩa kết tội; cần tránh, giảm thiểu, công bố và giám sát phù hợp.
Investment Recommendation: Một khuyến nghị đầu tư cần những gì?
Khuyến nghị đầu tư không chỉ là một mã và hướng mua/bán. Một khuyến nghị có thể kiểm tra cần nói rõ người nhận, phạm vi, căn cứ, giả định, rủi ro, chi phí, phương án so sánh, phần nào là dữ kiện hay nhận định và lúc nào phải xem lại.
Client First Principle: Đặt khách hàng lên trước có nghĩa gì?
Đặt khách hàng lên trước là ưu tiên lợi ích của khách hoặc người thụ hưởng trong phạm vi đã thống nhất, không để lợi ích công ty/cá nhân bẻ quyết định. Nguyên tắc này không có nghĩa chiều mọi yêu cầu; vẫn phải xét ủy nhiệm, rủi ro, chi phí, xung đột, chính sách và luật áp dụng.
04Phase 4 · Bài #16–#20Professional Analyst0/5
Research Independence là gì? Giữ phân tích không bị bẻ lái
Độc lập nghiên cứu là khả năng giữ phán đoán nghề nghiệp khỏi áp lực không phù hợp; khách quan là dùng dữ kiện và tiêu chí nhất quán thay vì bẻ kết luận theo bên được lợi. Quà, thù lao, quyền tiếp cận, chỉ tiêu, sở hữu và áp lực nội bộ đều có thể ảnh hưởng quy trình.
Due Diligence là gì? Quy trình kiểm tra trước khi kết luận
Thẩm tra là quy trình có mục tiêu để kiểm tra các tuyên bố trọng yếu trước quyết định: truy nguồn dữ liệu, đối chiếu độc lập, theo dõi mâu thuẫn và ghi lại điều đã biết, chưa biết. Tích đủ ô trong danh sách kiểm tra không tự biến tài liệu thành bằng chứng.
Compliance là gì trong công ty đầu tư?
Tuân thủ là hệ thống giúp hoạt động theo nghĩa vụ áp dụng bằng chính sách, người chịu trách nhiệm, kiểm soát, bằng chứng, thử nghiệm và khắc phục. Một cuốn quy định trên kệ hay việc không thấy sự cố chưa chứng minh hệ thống đang hoạt động.
Professional Standards: Bản đồ chuẩn mực nghề đầu tư
Chuẩn mực nghề là bản đồ các nguyên tắc, yêu cầu hành vi và mức năng lực dành cho người hành nghề trong một phạm vi xác định. Nó không phải một bộ luật toàn cầu: đạo đức, quy tắc nghề, pháp luật và chính sách công ty có nguồn, đối tượng và cách thực thi khác nhau.
Professional Investment Framework: Khung làm nghề đầu tư có trách nhiệm
Khung làm nghề đầu tư có trách nhiệm nối mục tiêu và phạm vi, nghiên cứu, quyết định, kiểm soát, truyền đạt và thực thi, rồi theo dõi và cải tiến. Mỗi cổng cần người chịu trách nhiệm, bằng chứng, điểm dừng và đầu ra; đạo đức chạy xuyên suốt chứ không phải ô tích cuối cùng.